İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Görev ve Sorumlulukları

Giriş

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Peki bu profesyonellerin görevleri nelerdir? Sorumlulukları nereye kadar uzanır? İşveren ile ilişkileri nasıl olmalıdır? Bu yazıda tüm bu soruları detaylı olarak cevaplıyoruz.

İş Güvenliği Uzmanı Kimdir?

İş güvenliği uzmanı, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmaları yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik elemandır.

Uzman Sınıfları

Sınıf	Eğitim	Çalışabileceği İşyerleri
C Sınıfı	Temel eğitim + sınav	Az tehlikeli
B Sınıfı	C + 3 yıl deneyim + sınav	Az tehlikeli + Tehlikeli
A Sınıfı	B + 4 yıl deneyim + sınav	Tüm sınıflar

İş Güvenliği Uzmanının Görevleri

İş güvenliği uzmanı, 6331 sayılı kanun ve İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında aşağıdaki görevleri yerine getirir:

1. Rehberlik ve Danışmanlık

İş güvenliği uzmanı, işverene ve çalışanlara aşağıdaki konularda rehberlik ve danışmanlık yapar:

• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması
• Sürdürülmesi için gerekli önlemlerin belirlenmesi
• Tehlike kaynaklarının belirlenmesi
• Risklerin değerlendirilmesi
• Önlemlerin planlanması
• Uygulamaların izlenmesi

2. Risk Değerlendirmesi

Risk değerlendirmesi sürecinde:

• Risk değerlendirmesi ekibinde görev alır
• Tehlikelerin tespitine katkı sağlar
• Risk derecelendirmesi yapar
• Kontrol önlemlerini önerir
• Raporun hazırlanmasına katılır
• Güncelleme çalışmalarını koordine eder

3. Ortam Gözetimi

İşyerinde düzenli olarak:

• Çalışma ortamının gözetimini yapar
• Kişisel koruyucu donanımların uygunluğunu değerlendirir
• Kullanılan maddelerin güvenliğini kontrol eder
• Çalışma usullerini inceler

4. Eğitim

Çalışanlara verilecek eğitimlerde:

• Eğitim planı hazırlar
• Temel İSG eğitimlerini verir
• Eğitim değerlendirmesi yapar
• Eğitim kayıtlarını tutar

5. İş Kazası ve Meslek Hastalığı

Kaza ve hastalık durumlarında:

• Olay araştırması yapar
• Kök neden analizi gerçekleştirir
• Tekrarını önleyecek tedbirleri belirler
• Gerekli bildirimlerin yapılmasını sağlar

6. Acil Durum Planlaması

Acil durumlar için:

• Acil durum planını hazırlar
• Acil durum ekiplerinin oluşturulmasına katkı sağlar
• Tatbikatları organize eder
• Planı güncel tutar

7. Dokümantasyon

Yasal gerekliliklere uygun şekilde:

• İSG iç yönetmeliğini hazırlar
• Çalışma talimatlarını düzenler
• İş izni prosedürlerini oluşturur
• Kayıtları tutar ve saklar

İşyeri Hekiminin Görevleri

İşyeri hekimi, çalışanların sağlığının korunması ve geliştirilmesi için sağlık gözetimi yapar ve danışmanlık hizmeti sunar.

1. Sağlık Gözetimi

İşyeri hekimi:

• İşe giriş muayenesi yapar
• Periyodik muayene yapar
• İşe dönüş muayenesi yapar
• İş değişikliği muayenesi yapar
• Çalışan sağlık dosyalarını tutar

2. İşe Uygunluk Değerlendirmesi

Her muayene sonrası:

• Çalışanın işe uygunluğunu değerlendirir
• Kısıtlama gerektiren durumları belirler
• İşveren ve çalışanı bilgilendirir
• Uygun iş önerisinde bulunur

3. Meslek Hastalığı Takibi

Meslek hastalıkları konusunda:

• Erken tanı için tarama yapar
• Şüpheli vakaları yetkili kuruma sevk eder
• Mesleki maruziyet takibi yapar
• Koruyucu tedbirleri önerir

4. İlk Yardım Organizasyonu

İşyerinde:

• İlk yardım malzemelerini kontrol eder
• İlk yardımcıların eğitilmesine destek olur
• Acil sağlık müdahale prosedürlerini belirler
• İlk yardım odası düzenlemesine katkı sağlar

5. Sağlık Eğitimleri

Çalışanlara:

• Hijyen eğitimi verir
• Bulaşıcı hastalıklardan korunma eğitimi verir
• Ergonomi eğitimi verir
• Sağlıklı yaşam bilgilendirmesi yapar

6. İş Güvenliği Uzmanı ile İşbirliği

Risk değerlendirmesinde:

• Sağlık açısından değerlendirme yapar
• Ortam ölçüm sonuçlarını yorumlar
• Kişisel koruyucu donanım seçimine katkı sağlar
• Meslek hastalığı riski olan işleri belirler

Ortak Sorumluluklar

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi birlikte:

İSG Kurulunda

• Kurul toplantılarına katılırlar
• Gündem maddelerini hazırlarlar
• Kararların uygulanmasını takip ederler

Risk Değerlendirmesinde

• Ekibin doğal üyeleridirler
• Kendi uzmanlık alanlarında değerlendirme yaparlar
• Raporu birlikte imzalarlar

Eğitimlerde

• Eğitim planını birlikte hazırlarlar
• Kendi alanlarında eğitim verirler
• Eğitim etkinliğini değerlendirirler

Yetki Sınırları

İş Güvenliği Uzmanının Yetkileri

• Tehlikeli durumları raporlama
• İş durdurma önerisi verme (hayati tehlike varsa)
• İşverenle görüşme talep etme
• Denetimlere katılma
• Kayıtlara erişim

İşyeri Hekiminin Yetkileri

• Sağlık muayenesi yapma
• İşe uygunluk kararı verme
• Tetkik isteme
• Sevk yapma
• Sağlık verilerine erişim

Sınırlamalar

• İSG profesyonelleri öneri verir, karar verici değildir
• Üretimi durdurma yetkisi yoktur (hayati tehlike hariç)
• İşçi çıkarma/alma kararına karışamazlar
• İşverenin idari kararlarına müdahale edemezler

Sorumluluk Paylaşımı

İşverenin Sorumluluğu

• Ana sorumluluk işverendedir
• İSG profesyonellerinin önerilerini değerlendirmek zorundadır
• Kabul etmezse gerekçeli yazılı cevap vermeli
• Önlemleri almak ve uygulamak işverenin görevidir

İSG Profesyonellerinin Sorumluluğu

• Mesleki bilgi ve becerileriyle doğru rehberlik yapmak
• Tespit ettikleri tehlikeleri raporlamak
• Önlemleri önermek
• Mevzuatı takip etmek
• Eğitimleri vermek

Sorumluluktan Kurtulamayanlar

İSG profesyonelleri şu durumlarda sorumluluk taşır:

• Tespit etmesi gereken tehlikeyi tespit etmeme
• İşverene bildirmeme
• Yanlış rehberlik yapma
• Belgede sahtecilik

İşveren ile İlişkiler

Bağımsızlık

İSG profesyonelleri:

• Mesleki bağımsızlık içinde çalışmalıdır
• İşverenden talimat almadan hareket etmelidir
• Tespit ve önerilerini özgürce yapabilmelidir
• Görevleri nedeniyle cezalandırılamazlar

İletişim

Etkili bir İSG sistemi için:

• Düzenli raporlama yapılmalı
• Toplantılar düzenlenmeli
• Yazılı iletişim tercih edilmeli
• Kayıt tutulmalı

Çatışma Durumları

İşveren önerileri kabul etmezse:

• Yazılı öneri sunulmalı
• İşverenin yazılı cevabı alınmalı
• Gerekirse bakanlığa bildirim yapılabilir (hayati tehlike)
• Hukuki süreçlerde bu belgeler önem taşır

Sonuç

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının sağlanmasında kritik rol üstlenmektedir. Her iki profesyonelin de görevleri yasalarla açıkça tanımlanmıştır ve işverenle koordineli çalışmaları beklenmektedir.

Temel noktalar:

• İş güvenliği uzmanı teknik güvenlik konularında uzmanlaşmıştır
• İşyeri hekimi çalışan sağlığı konularında uzmanlaşmıştır
• Her ikisi de danışman rolündedir, karar verici değildir
• Ana sorumluluk her zaman işverendedir
• İşbirliği ve koordinasyon başarının anahtarıdır

Uşak’ta profesyonel iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmeti için Nokta Biz OSGB ile iletişime geçebilirsiniz!