Giriş

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, tüm çalışanlara İSG eğitimi verilmesini zorunlu kılmaktadır. Peki bu eğitimler ne kadar sürmeli? İçeriği ne olmalı? Ne sıklıkla yenilenmeli? Bu yazıda İSG eğitimleriyle ilgili tüm soruların cevaplarını bulacaksınız.

Yasal Dayanak

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 17:

“İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir.”

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, eğitimlerin detaylarını düzenler.

Eğitim Türleri

1. Temel İSG Eğitimi

İlk kez işe başlayan veya hiç eğitim almamış çalışanlara verilen kapsamlı eğitimdir.

Süreleri:

Tehlike Sınıfı	Süre
Az Tehlikeli	En az 8 saat
Tehlikeli	En az 12 saat
Çok Tehlikeli	En az 16 saat

2. İşe Başlama/Uyum Eğitimi

Yeni işe giren çalışanlara işyerine özgü tehlikeler ve güvenlik kuralları hakkında verilen eğitimdir.

Verilme Zamanı: İşe başlamadan önce Süre: Yönetmelikte belirtilen sürenin bir kısmı (işyerine özgü konular)

3. Yenileme (Hatırlatma) Eğitimi

Temel eğitimi almış çalışanlara periyodik olarak verilen hatırlatma eğitimidir.

Periyotları:

Tehlike Sınıfı	Periyot	Süre
Az Tehlikeli	3 yılda bir	4 saat
Tehlikeli	2 yılda bir	6 saat
Çok Tehlikeli	Yılda bir	8 saat

4. Değişiklik Eğitimi

Aşağıdaki durumlarda ek eğitim verilmelidir:

İş değişikliği
İş ekipmanı değişikliği
Yeni teknoloji uygulaması
Yeni tehlike kaynağı

5. İş Kazası Sonrası Eğitim

Ciddi iş kazası sonrası ilgili çalışanlara ek eğitim verilir.

Temel İSG Eğitimi İçeriği

Yönetmeliğe göre temel eğitim şu konuları kapsamalıdır:

A. Genel Konular (En az %15)

İş sağlığı ve güvenliğinin genel prensipleri
İşyerindeki genel tehlikeler ve riskler
Güvenli çalışma ve davranış kuralları
Yasal hak ve sorumluluklar

B. Sağlık Konuları (En az %15)

Meslek hastalıkları ve korunma yolları
Hijyen kuralları
Biyolojik ve psikososyal riskler
Sağlıklı yaşam

C. Teknik Konular (En az %30)

Kimyasal, fiziksel, ergonomik riskler
Elektrik tehlikeleri
İş ekipmanı güvenliği
Elle taşıma teknikleri
Çalışma ortamı gözetimi

D. Diğer Konular (Kalan süre)

Acil durum prosedürleri
Yangın güvenliği
Tahliye ve toplanma
İlk yardım temel bilgileri
KKD kullanımı
İşyerine özgü konular

Eğitim Verebilecek Kişiler

Yönetmeliğe göre İSG eğitimlerini şu kişiler verebilir:

İş güvenliği uzmanları
İşyeri hekimleri
Üniversite öğretim görevlileri (ilgili alanda)
Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumları
Konuyla ilgili mühendis, teknik eleman (işveren onayı ile)

OSGB’den hizmet alan işletmelerde eğitimler genellikle iş güvenliği uzmanı tarafından verilir.

Eğitim Yöntemleri

Yüz Yüze Eğitim

Sınıf ortamında teorik eğitim
Uygulamalı eğitim (sahada)
Tatbikat ve simülasyonlar

Uzaktan Eğitim (E-Öğrenme)

Online platformlar üzerinden
Video ve interaktif içerikler
Sınav ve değerlendirme

Önemli Kısıtlama: Temel İSG eğitiminin en az yarısı yüz yüze verilmelidir. Tamamen online eğitim yasal gerekliliği karşılamaz.

Karma (Blended) Eğitim

Teorik kısım online
Uygulamalı kısım yüz yüze
En verimli yöntem

Eğitim Belgelendirmesi

Her eğitim sonunda aşağıdaki belgeler düzenlenmelidir:

1. Eğitim Katılım Belgesi/Sertifikası

Çalışanın adı soyadı
TC kimlik numarası
Eğitim konusu ve süresi
Eğitim tarihi
Eğitim verenin bilgileri
İmzalar

2. Eğitim Kayıt Formu

Katılımcı listesi (imzalı)
Eğitim içeriği
Tarih ve süre

3. Eğitim Değerlendirme Formu

Sınav sonuçları (varsa)
Katılımcı geri bildirimleri

Kayıt Saklama

Eğitim kayıtları:

Çalışanın kişisel dosyasında saklanmalı
İşten ayrılsa bile en az 15 yıl saklanmalı
Denetimlerde ibraz edilebilmeli

Eğitim Verilmemesinin Yaptırımları

İdari Para Cezası

Çalışanlara eğitim vermeyen işverenlere her bir çalışan için idari para cezası uygulanır.

Hukuki Sonuçlar

İş kazası durumunda eğitim eksikliği tespit edilirse:

İşverenin kusur oranı artar
Tazminat miktarı yükselir
Cezai sorumluluk doğabilir

SGK Rücu

Eğitimsiz çalışana iş kazası olursa SGK, ödediği masrafları işverene rücu edebilir.

Özel Eğitimler

Temel eğitime ek olarak bazı işler için özel eğitimler zorunludur:

Eğitim	Kimler Almalı	Süre
Yüksekte Çalışma	1.5 m üzeri çalışanlar	8 saat
Kapalı Alan	Kapalı alanda çalışanlar	8 saat
İlk Yardım	Belirlenen ilk yardımcılar	16 saat
Yangın	Söndürme ekibi üyeleri	8 saat
Forklift Operatörlüğü	Forklift kullanacaklar	16-32 saat
Vinç Operatörlüğü	Vinç kullanacaklar	40+ saat

Eğitim Planlaması İpuçları

İşverenler İçin

Yıllık eğitim planı hazırlayın
Bütçe ayırın
Eğitimleri çalışma saatinde planlayın
Yeni işe girenleri takip edin
Kayıtları düzenli tutun

Eğitmenler İçin

İşyerine özgü içerik hazırlayın
Görsel materyaller kullanın
Uygulamalı eğitimlere yer verin
Katılımcı soru-cevaba teşvik edin
Değerlendirme yapın

Çalışanlar İçin

Eğitimlere aktif katılın
Soru sorun
Öğrendiklerinizi uygulayın
Sertifikanızı saklayın

Sık Sorulan Sorular

Eğitim ücreti çalışandan kesilebilir mi?

Hayır, İSG eğitim masrafları tamamen işverene aittir. Çalışandan hiçbir ücret alınamaz.

Eğitim süresi mesaiden sayılır mı?

Evet, eğitim süreleri çalışma saatinden sayılır. Mesai dışında eğitim verilirse fazla mesai ücreti ödenir.

Yarım günlük çalışanlara da eğitim gerekli mi?

Evet, çalışma süresi ne olursa olsun tüm çalışanlara eğitim zorunludur.

Stajyerlere eğitim verilmeli mi?

Evet, işyerinde görev yapan stajyerlere de işe başlamadan İSG eğitimi verilmelidir.

Online eğitim yeterli mi?

Temel eğitimin en az yarısı yüz yüze olmalıdır. Tamamen online eğitim yasal değildir.

Eğitim sınavı zorunlu mu?

Zorunlu değildir ancak öğrenmenin ölçülmesi için önerilir.

Sonuç

İSG eğitimleri, güvenli çalışma kültürünün oluşturulmasında kritik öneme sahiptir. Yasal zorunluluğun ötesinde, etkili eğitimler:

İş kazalarını azaltır
Çalışan farkındalığını artırır
Güvenlik kültürü oluşturur
Verimliliği artırır

Uşak’ta profesyonel İSG eğitimi hizmeti için Nokta Biz OSGB ile iletişime geçin. Deneyimli eğitmenlerimizle çalışanlarınızı bilinçlendirin!